Barqaror rivojlanish maqsadlari va global fuqarolikni umumiy o‘rta ta’lim maktablarining o‘quv jarayoniga integratsiyalash metodikasi: fanlararo yondashuv

130 31.03.2026 Isayev Xayrulla Ruziyevich 10.66023/MT/v2026_i263/283

Qisqa mazmun

Ushbu maqola Barqaror rivojlanish maqsadlari (BRM) va global fuqarolik tushunchalarini umumiy o‘rta ta’lim maktablarining o‘quv jarayoniga integratsiyalash metodikasiga bag‘ishlangan. Maqolada O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan ta’lim islohotlari doirasida iqlim va barqarorlik mavzulari milliy o‘quv dasturiga kiritilganligi, YuNESKO ko‘magida barqaror rivojlanish uchun ta’lim (BRT) va global fuqarolik tushunchalari joriy etilganligi tahlil qilinadi. Shu bilan birga, siyosat darajasidagi yutuqlarga qaramay, amaliyotda ko‘plab maktablarda barqaror rivojlanish maqsadlari mavzulari hali tizimli bog‘lanmaganligi, ekologik mavzular ko‘pincha nazariy bo‘lib qolayotganligi muammosi ochib beriladi. Muallif barqaror rivojlanish maqsadlari va global fuqarolikni alohida mavzu sifatida emas, balki fanlararo o‘qitish yondashuvi sifatida qarashni taklif etadi. Maqolada matematika, ingliz tili, geografiya, biologiya va ijtimoiy fanlarini misol qilib, barqaror rivojlanish maqsadlarini fanlar bilan bog‘lash usullari, shuningdek, kundalik dars ishlanmalariga integratsiyalash bo‘yicha metodik tavsiyalar keltirilgan. O‘qituvchilar va maktab ma’muriyati uchun amaliy yo‘riqnoma sifatida namunaviy dars ishlanmasi va malaka oshirish kurslari bo‘yicha takliflar berilgan.

Manbalar

  1. 1. United Nations. (2015). Transfordaqiqag our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development. New York: United Nations.

  2. 2. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi. (2024). Umumiy o‘rta ta’limning yangi o‘quv dasturi konsepsiyasi. Toshkent.
  3. 3. UNESCO. (2023). Education for Sustainable Development in Uzbekistan: Progress Report. Paris: UNESCO.
  4. 4. O‘zbekiston Respublikasi Pedagogik innovatsiyalar instituti. (2024). Kompetensiyaviy yondashuv asosida o‘qitish metodikasi. Toshkent.
  5. 5. Quronov, M. (2023). “Barqaror rivojlanish maqsadlarini ta’limda amalga oshirishning pedagogik asoslari”. Pedagogika va psixologiya, 2(3), 45-52.
  6. 6. Tursunova, D. (2024). “Umumta’lim maktablarida global fuqarolikni shakllantirishning interfaol metodlari”. Maktab ta’limi: muammolar, izlanishlar, yechimlar, 1(4), 112-119.
  7. 7. Karimov, A. (2023). Umumiy o‘rta ta’limda kompetensiyaviy yondashuv: nazariya va amaliyot. Toshkent: Fan va texnologiya.
  8. 8. Mirzayeva, N. (2024). “O‘quvchilarda tanqidiy fikrlashni rivojlantirishda debat texnologiyalarining roli”. Ta’lim va innovatsiyalar, 3(2), 33-40.
  9. 9. Yusupova, L. (2023). “Project-Based Learning as a Means of Implementing SDG 4.7 in Secondary Schools”. International Journal of Educational Development, 98, 102-110.
  10. 10. OECD. (2022). Global Competence Framework. Paris: OECD Publishing.

Barqaror rivojlanish maqsadlari, global fuqarolik, fanlararo integratsiya, umumiy o‘rta ta’lim, metodika, ta’lim islohoti, malaka oshirish.

Biriktirilgan hujjatlar

Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda