JADID MAKTABLARIDA O‘QUV-USLUBIY EVOLYUTSIYA VA PRAGMATIK TA’LIM (Abdulla Avloniy muzeyi materiallari asosida)

145 18.09.2026 Mo‘minov Abbosbek Soyibjon o‘g‘li 10.66023/MT/v_i399/437

Qisqa mazmun

Ushbu maqolada jadid maktablarida o‘quv-uslubiy jarayonlar, ta’limdagi pragmatik yondashuvlar va didaktik evolyutsiya Abdulla Avloniy yodgorlik muzeyi arxiv materiallari, o‘quv jihozlari va darsliklari asosida tahlil qilinadi. Jadid pedagogikasining an‘anaviy yodlash usulidan (sxolastika) mantiqiy tafakkur, kognitiv rivojlanish va amaliy ko‘nikmalarni shakllantirishga o‘tish bosqichlari ochib beriladi. Muzey artefaktlari asosida Turkiston milliy pedagogika maktabining manbaviy va amaliy asoslari asoslangan.

Manbalar

    1. Abdurauf Fitrat. Munozara. – Toshkent: “Turkiston kutubxonasi”, 1913. (Inv. K-1913-185/275)
    2. Shokirjon Rahimiy. Savod (1-bosma). – Toshkent: O‘zbek davlat ilmiy sho‘rosi.
    3. Abdulla Avloniy. Ikkinchi muallim (Ikkinchi bosma). – Toshkent: “Maktab” kutubxonasi, hijriy 1333 (1914–1915). (Inv. K-1914/-3)
    4. Mahmudxo‘ja Behbudiy. Kitobat ul-atfol. – Samarqand, 1914.
    5. Amaliy til saboqlari. – Qozon: Tatariston matbuoti, 1924. (Inv. K-1924/91)
    6. Shokirjon Rahimiy. O‘zbek tili (II ish kitobi). – 1930. (Inv. K-1930/148)
    7. Abdurauf Fitrat. O‘zbek tili qoidalari to‘g‘risida bir tajriba: Sarf (Birinchi kitob, 5-nashr). – Samarqand–Toshkent: O‘zbekiston Davlat nashriyoti, 1927.
    8. Abdurauf Fitrat. Nahv (Ikkinchi kitob, 4-nashr). – 1930. (Inv. K-1930/154)
    9. Solih Zakiy. Handasa (nazariy va amaliy). – Istanbul, hijriy 1322 (1904-1905). (Inv. K-1322-1904/140)
    10. Xolid Sa’id. Hisob (Arifmetika). – Toshkent: V.M. Ilyin matbaasi, 1914-1915.
    11. Islom, Qahhor, M.Odil. Hisob masalalari. – 1929.
    12. Mullo Mahkam ibn Rasul Muhammad. – Toshkent, 1911.
    13. Qori Shavkat. Yangi usuli daftari: Muomaloti tijoriya darslari. – Istanbul, 1917-1918.
    14. Mahmudxo‘ja Behbudiy. Qisqacha umumiy jug‘rofiya. – Samarqand, 1905.
    15. Abdulrashid Faxriddinov (muharrirligi ostida). Rasmly geografiya. – Qozon, 1913. (Inv. K-1913/162)
    16. Lunkevich. Bir tomchi suvda tiriklik. – Qozon, 1910. (Inv. K-1910-137/7)
    17. Abdulla Avloniy. Turkiy Guliston yoxud axloq. (Inv. K-1992/124, K-312/T)
    18. Tarixi Sultoni mabrur yoki Tuzuki Temur. – Boku, 1889–1890. (Inv. K-1307/112)
    19. Po‘lat Soliyev. O‘zbekiston tarixi (XV-XIX asrlar). – 1929. (Inv. K-1929/70)
    20. Hukamoyi jahon va ta’lim va tarbiya tarixi. – Istanbul. (Inv. K-1327/138)
    21. D. Polivanov. O‘zbek dialektologiyasi va o‘zbek adabiy tili. – 1933. (Inv. K-1933/215)
    22. Abdurahmon Sa’diy, Porso Shamsiyev. Adabiyot darslari uchun yordamchi materiallar. – 1933. (Inv. K-1933/146)
    23. O‘zbek tili grammatikasi (Inv. K-1932/180) va Ona tili ish kitobi (Inv. K-1932/304). – 1932.

Maqoladagi kalit so‘zlar

jadidchilik, usuli jadid, Abdulla Avloniy muzeyi, o‘quv-uslubiy evolyutsiya, pragmatik ta’lim, kognitiv tafakkur, darsliklar

Biriktirilgan hujjatlar

Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda