MAKTAB RAHBARLARINING KASBIY-KARYERA POG‘ONALARIDA BOSQICHMA-BOSQICH RIVOJLANISHIGA QARATILGAN O‘QUV DASTURLARINI JORIY ETISH MEXANIZMLARI
Qisqa mazmun
Mazkur maqolada umumiy oʻrta taʼlim muassasasi rahbar kadrlarini tayyorlash masalasi Singapur ta’lim tizimida qo‘llanilayotgan bosqichli yondashuv misolida yoritiladi. Unda “Karyera yo‘li” doirasida rahbarlik kompetensiyalarini izchil rivojlantirishga qaratilgan “Maktabda liderlik va boshqaruv” (MLB) hamda “Ta’limda liderlik dasturi” (TLD) dasturlarining mazmuni tavsiflanadi. Maqolada, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasida maktab direktorlarini tayyorlash bo‘yicha amaldagi menejerlik o‘quv kurslarini takomillashtirish imkoniyatlari Singapur tajribasiga tayangan holda bayon etiladi hamda ikki bosqichli menejerlik kurslarini joriy etish bo‘yicha amaliy takliflar ilgari suriladi.
Manbalar
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2022–2026-yillarda maktab ta’limini rivojlantirish bo‘yicha milliy dasturni tasdiqlash to‘g‘risida” PF–134-son farmoni. 2022-yil 11-may.
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi hamda uning tizimidagi tashkilotlar faoliyatini samarali tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida” PF–79-son farmoni. 2023-yil 26-may.
- O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Davlat umumiy o‘rta ta’lim muassasalari direktori lavozimiga nomzodlarni menejerlik o‘quv kurslarida o‘qitish va ularga menejerlik sertifikatini berish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida” 681-son qarori. 2023-yil 25-dekabr.
- Singapur Ta’lim vazirligi. Ta’lim xizmatida kasbiy karyera yo‘nalishlari: o‘qituvchilik, rahbarlik va mutaxassislik yo‘nalishlari. Singapur https://www.moe.gov.sg/careers/become-teachers/pri-sec-jc-ci/professional-development?utm_source=chatgpt.com
- Singapur Ta’lim vazirligi; Singapur Milliy Ta’lim instituti. Maktab rahbarlarini rivojlantirish va rahbarlik yo‘nalishi doirasi. Singapur https://www.moe.gov.sg/careers/become-teachers/pri-sec-jc-ci/professional-development?utm_source=chatgpt.com
- Spillane J. P., Halverson R., Diamond J. B. Rahbarlik amaliyoti nazariyasiga tomon: taqsimlangan rahbarlik yondashuvi. Journal of Curriculum Studies, 2004, 36(1), 3-34.
- Jayapragas P. Ta’lim yetakchilari dasturi: Singapurda maktab direktorlarini tayyorlash modeli. Current Issues in Comparative Education, 2017, 19(2), 93-103.
- Bush T., Glover D. Maktab rahbarligi modellari: nazariy va amaliy yondashuvlar. School Leadership & Management, 2014, 34(5), 553-571.
- Harris A. Amaliyotda taqsimlangan rahbarlik. Management in Education, 2016, 30(4), 170-174.
- Darling-Hammond L., Wei R. C., Andree A. Yuqori natijalarga erishayotgan davlatlarda o‘qituvchilarni rivojlantirish tajribasi. Stanford: Stanford Center for Opportunity Policy in Education, 2010.
- Leithwood K., Jantzi D. Transformatsion maktab rahbarligining o‘quvchilar yutuqlariga ta’siri. Leadership and Policy in Schools, 2005.
- Fullan M. Ta’limdagi o‘zgarishlarning yangi mazmuni. 4-nashr. Nyu-York: Teachers College Press, 2007.
- Hargreaves A., Fullan M., Shirley D. To‘rtinchi yo‘l: ta’limdagi o‘zgarishlar uchun ilhomlantiruvchi kelajak. Thousand Oaks, CA: Corwin Press, 2009.
- Waters J. T., Marzano R. J., McNulty B. Muvozanatli rahbarlik: rahbarlikning o‘quvchilar yutuqlariga ta’siri bo‘yicha 30 yillik tadqiqotlar tahlili. Aurora, CO: McREL, 2003.
- Ng P.T. Kelajak maktab rahbarlarini tayyorlash: Singapur yondashuvi. Educational Management Administration & Leadership, 2008.
- Singapur Milliy Ta’lim instituti. Ta’lim yetakchilari dasturi (TLD): dastur tuzilmasi va dizayni. Singapur https://www.ntu.edu.sg/nie/admissions/professional-programmes/leaders-in-education-programme?utm_source=chatgpt.com
Maqoladagi kalit so‘zlar
menejerlik kurslari, MLB, TLD, rahbarlik kompetensiyalari, karyera pog‘onalari, maktab direktorlari