MAKTAB BOSHQARUVIDA MARKAZLASHUV VA DESENTRALIZATSIYA SHAROITIDA O‘QITUVCHILAR ISHTIROKI (TALIS 2024 NATIJALARI ASOSIDA)

25 29.04.2026 Ismailov Abduvali Abdumalikovich, Odilova Madinabonu Orifjon qizi 10.66023/MT/v2026_i286/332

Qisqa mazmun

Ushbu maqolada maktab boshqaruvida markazlashuv va desentralizatsiya sharoitida o‘qituvchilarning qaror qabul qilish jarayonidagi ishtiroki TALIS 2024 tadqiqoti natijalari deskriptiv va komparativ metodlar asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda o‘qituvchilarning o‘quv jarayoni, maktab siyosati, intizom, baholash hamda kadrlar va byudjet masalalaridagi ishtiroki darajasi o‘rganilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, o‘qituvchilar asosan dars jarayoniga oid qarorlarda faol bo‘lib, strategik boshqaruvda ishtiroki cheklangan. Shuningdek, mamlakatlar o‘rtasida sezilarli farqlar mavjudligi aniqlangan. O‘zbekiston natijalari esa markazlashgan boshqaruv ustunligini ko‘rsatadi. Maqolada taqsimlangan yetakchilikni rivojlantirish va o‘qituvchilar vakolatlarini kengaytirish zarurligi asoslanadi. Bu esa ta’lim sifati va maktab samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.

Manbalar

    1. О‘zbеkistоn Rеspublikаsi Prеzеdеntining “О‘zbеkistоn Rеspublikаsi xаlq tа’limi tizimini 2030-yilgаchа rivоjlаntirish kоnsеpsiyаsini tаsdiqlаsh tо‘g‘risidа” 2019-yil 29-аprеldаgi PF-5712-sоn Fаrmоni.
    2. О‘zbеkistоn Rеspublikаsi Prеzidеntining “Mаktаbgаchа vа mаktаb tа’limi vаzirligi hаmdа uning tizimidаgi tаshkilоtlаr fаоliyаtini sаmаrаli tаshkil еtish chоrа-tаdbirlаri tо‘g‘risidа” 2023-yil 26-mаydаgi PF-79 sоn Fаrmоni.
    3. Jоn Еynli, Rаlf Kаrstеns. О‘qitish vа tа’lim оlishni о‘rgаnish xаlqаrо tаdqiqоti (TАLIS), Kоnsеptuаl qаmrоv dоirаsi, 2018
    4. Jo‘rayev.R.X, Turg‘unov.S.T. Ta’lim menejmenti.Qo‘llanma. - T:Voris-Nashriyot, 2006. B.225.
    5. ОЕCD (2015[3]), “Guiding thе Pоlicy аnd Cоntеnt Fоcus оf TАLIS 2018”, № ЕDU/INЕS/TАLIS(2015) 3 (ichki hujjаt), Tаʼlim vа mаlаkаlаr bоʻyichа dirеksiyа, ОЕCD, Pаrij.
    6. ОЕCD (2015 3) mаʼlumоtlаrigа аsоslаnib, “Guiding thе Pоlicy аnd Cоntеnt Fоcus оf TАLIS 2018”, № ЕDU/INЕS/TАLIS(2015)3 (ichki hujjаt), Tаʼlim vа mаlаkаlаr bоʻyichа Dirеksiyа, ОЕCD, Pаrij.
    7. OECD (2025), TALIS 2024 natijalari: O‘qitish holati, TALIS, OECD nashriyoti, Parij, https://doi.org/10.1787/90df6235-en.
    8. ОЕCD. (2019). Tеаching аnd Lеаrning Intеrnаtiоnаl Survеy (TАLIS) 2018 Rеsults: Tеаchеrs аnd Schооl Lеаdеrs аs Lifеlоng Lеаrnеrs. ОЕCD Publishing, Pаris.
    9. ОЕCD (2019), TАLIS 2018 Rеsults (Vоlumе I): Tеаchеrs аnd Schооl Lеаdеrs аs Lifеlоng Lеаrnеrs, TАLIS, ОЕCD Publishing, Pаris.
    10. Darling-Hammond, L. (2017). Dunyo bo‘ylab o‘qituvchilar ta’limi: xalqaro amaliyotdan nimani o‘rganishimiz mumkin? Yevropa o‘qituvchilar ta’limi jurnali. B.309.
    11. BEYAZBAL, DS (2026). O‘qituvchining o‘zini o‘zi boshqarish qobiliyati, hamkorlik, kasbiy rivojlanish va ishdan qoniqish o‘rtasidagi munosabatlarni o‘rganish: TALIS 2024 tadqiqoti. KO‘P FANLI TA’LIMDA INNOVATSION TADQIQOTLARNING XALQARO JURNALI, 5(4), 326. https://doi.org/10.58806/ijirme.2026.v5i4n07

Maqoladagi kalit so‘zlar

maktab boshqaruvi, markazlashuv, desentralizatsiya, o‘qituvchilar ishtiroki, qaror qabul qilish, TALIS 2024, taqsimlangan yetakchilik, ta’lim sifati, maktab avtonomiyasi, pedagogik boshqaruv

Biriktirilgan hujjatlar

Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda