MAKTABLARDA BOLALAR XAVFSIZLIGI VA FAROVONLIGINING BILIM OLISHGA IJOBIY TAʼSIRI

154 01.12.2025 Boynazarova Durdona Saloxiddin qizi

Qisqa mazmun

Ushbu maqola maktablarda bolalar xavfsizligi va farovonligini taʼminlashning ularning bilim olish natijalari, ijtimoiy-emotsional rivojlanishi hamda maktabga boʻlgan munosabatiga taʼsirini chuqur oʻrganadi. Tadqiqot doirasida jismoniy xavfsizlik, psixologik qoʻllab-quvvatlash, sogʻlomlashtirish choralari, oʻquvchilar fikri va ularning maktab hayotida ishtiroki, shuningdek ota-ona–maktab hamkorligining ahamiyati tahlil qilinadi. Xalqaro ilmiy tadqiqotlar, nevrologik yondashuvlar va taʼlim sifatini baholash boʻyicha global tajribalar oʻquvchilarning xavfsiz va qulay muhitda oʻqiganda ularning diqqat, xotira, motivatsiya va oʻzlashtirish darajalari sezilarli oshishini koʻrsatadi. Shu bilan birga, maqolada Oʻzbekiston maktablarida olib borilayotgan islohotlar, ayniqsa Termiz shahridagi Prezident maktabining bolalarni himoya qilish, farovonlikni monitoring qilish va oʻquvchilar ovozini qadrlash boʻyicha ilgʻor amaliyotlari oʻrganilgan. Ushbu tadqiqot umumiy taʼlim muassasalarida xavfsizlik va farovonlikni taʼminlashning samarali strategiyalarini taklif qilib, taʼlim sifatini oshirishga qaratilgan kompleks yondashuvni ilgari suradi.

Manbalar

  1. 1. Blaustein, M. E., & Kinniburgh, K. (2018). Treating traumatic stress in children and adolescents: How to foster resilience through attachment, self-regulation, and competency (2nd ed.). Guilford Press.

  2. 2. Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Harvard University Press.
  3. 3. Center on the Developing Child at Harvard University. (2007). The science of early childhood development. https://developingchild.harvard.edu/resources/inbrief-science-of-ecd/
  4. 4. Cohen, J., McCabe, E. M., Michelli, N. M., & Pickeral, T. (2009). School climate: Research, policy, practice, and teacher education. Teachers College Record, 111(1), 180–213.
  5. 5. Durlak, J. A., Weissberg, R. P., Dymnicki, A. B., Taylor, R. D., & Schellinger, K. B. (2011). The impact of enhancing studentsʼ social and emotional learning: A meta-analysis of school-based universal interventions. Child Development, 82(1), 405–432. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2010.01564.x
  6. 6. Goodenow, C. (1993). Classroom belonging among early adolescent students: Relationships to motivation and achievement. Journal of Early Adolescence, 13(1), 21–43. https://doi.org/10.1177/0272431693013001002
  7. 7. Jensen, E. (2013). Teaching with poverty in mind: What being poor does to kidsʼ brains and what schools can do about it. ASCD.
  8. 8. Maslow, A. H. (1943). A theory of human motivation. Psychological Review, 50(4), 370–396. https://doi.org/10.1037/h0054346
  9. 9. OECD. (2017). PISA 2015 results (Volume III): Studentsʼ well-being. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264273856-en
  10. 10. Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi. (2023). Maktab xavfsizligi standartlari. Xalq taʼlimi vazirligi nashriyoti.
  11. 11. Pianta, R. C. (2016). Teacher-student relationships and school adjustment. Routledge.
  12. 12. Shonkoff, J. P., Garner, A. S., et al. (2012). The lifelong effects of early childhood adversity and toxic stress. Pediatrics, 129(1), e232–e246. https://doi.org/10.1542/peds.2011-2663
  13. 13. UNESCO. (2021). Guidelines for safe and healthy school environments. UNESCO Publishing. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000377932
  14. 14. UNICEF. (2019). Child-friendly schools manual. United Nations Childrenʼs Fund. https://www.unicef.org/media/65886/file/Child-Friendly-Schools-Manual.pdf
  15. 15. World Health Organization. (2020). School health guidelines. WHO. https://www.who.int/teams/maternal-newborn-child-adolescent-health-and-ageing/adolescent-health/school-health-guidelines
  16. 16. Zimmerman, B. J. (2000). Attaining self-regulation: A social cognitive perspective. In M. Boekaerts, P. R. Pintrich & M. Zeidner (Eds.), Handbook of self-regulation (pp. 13–39). Academic Press.

Maqoladagi kalit so‘zlar

xavfsizlik, farovonlik, bilim olish, maktab muhiti, psixologik qoʻllab-quvvatlash, akademik yutuqlar, sogʻlomlashtirish, motivatsiya, talabalar fikri.

Biriktirilgan hujjatlar

Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda