PREZIDENT MAKTABLARI TAJRIBASIDA LOYIHAGA ASOSLANGAN TA’LIM VA UNI OMMALASHTIRISH MEXANIZMLARI
Qisqa mazmun
Maqolada Prezident maktablarida loyihaga asoslangan ta’lim (Project-Based Learning – PBL) yondashuvini qo‘llash tajribasi Andijon shahridagi Prezident maktabi misolida tahlil qilinadi. Normativ-huquqiy hujjatlar, milliy va xorijiy ilmiy manbalar, shuningdek, so‘rovnoma, intervyu va fokus-guruh muhokamalari natijalari asosida PBLning o‘quv-tarbiyaviy jarayonga integratsiyalashuvi, o‘qituvchilarning kasbiy rivojlanishi va o‘quvchilar erishgan amaliy natijalar yoritiladi. Mazkur tajribani umumta’lim maktablarida sinfdan tashqari faoliyat va to‘garaklar orqali bosqichma-bosqich ommalashtirishning metodik ta’minot, pedagoglarni tayyorlash, ochiq elektron resurslar bazasi va maktablararo hamkorlikka tayanuvchi mexanizmlari asoslab beriladi.
Manbalar
- O‘zbekiston Respublikasining 2020-yil 23-sentabrdagi “Ta’lim to‘g‘risida”gi O‘RQ-637-son Qonuni. – https://lex.uz/docs/-5013007
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 28-apreldagi “O‘zbekiston Respublikasida pedagog kadrlar tayyorlash tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-73-son Farmoni. – https://lex.uz/docs/-7499721
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 20-fevraldagi “Prezident maktablarini tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-4199-son qarori. – https://lex.uz/docs/-4208152
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 19-iyuldagi “Prezident, ijod va ixtisoslashtirilgan maktablar faoliyatini yanada takomillashtirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-5188-son qarori. – https://lex.uz/docs/-5520855
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 21-iyundagi “Maktabgacha va maktab ta’limi tashkilotlari xodimlarini uzluksiz kasbiy rivojlantirish tizimini takomillashtirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-231-son qarori. – https://lex.uz/docs/-6981085
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 8-sentabrdagi “Maktabdan tashqari ta’lim tizimini yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-277-son qarori. – https://lex.uz/docs/-7730550
- Babaxodjayev U., Ergashev B. Ixtisoslashgan maktablarda STEM ta’limini samarali tashkil qilishda loyihaga asoslangan ta’lim texnologiyasining ahamiyati // Central Asian Journal of Academic Research. – 2026. – Vol. 4, № 1. – B. 4–9. – DOI: 10.5281/zenodo.18151003
- Ishmuhamedov R., Abduqodirov A., Pardayev A. Ta’limda innovatsion texnologiyalar: ta’lim muassasalari pedagog-o‘qituvchilari uchun amaliy tavsiyalar. – Toshkent: Iste’dod, 2008. – 180 b.
- Ishmuhamedov R.J., Yuldashev M. Ta’lim va tarbiyada innovatsion pedagogik texnologiyalar. – Toshkent: Nihol, 2013. – 278 b.
- Muslimov N.A., Usmonboyeva M.H., Sayfurov D.M., To‘rayev A.B. Innovatsion ta’lim texnologiyalari. – Toshkent: Sano-standart, 2015. – 208 b.
- Tolipov O‘.Q., Usmonboyeva M. Pedagogik texnologiyalarning tatbiqiy asoslari. – Toshkent: Fan, 2006. – 262 b.
- Yo‘ldoshev J.G‘., Usmonov S.A. Pedagogik texnologiya asoslari. – Toshkent: O‘qituvchi, 2004. – 104 b.
- Полат Е.С., Бухаркина М.Ю., Моисеева М.В., Петров А.Е. Новые педагогические и информационные технологии в системе образования / Под ред. Е.С. Полат. – М.: Академия, 2000. – 272 с.
- Bell S. Project-Based Learning for the 21st Century: Skills for the Future // The Clearing House. – 2010. – Vol. 83, № 2. – P. 39–43.
- Chen C.-H., Yang Y.-C. Revisiting the effects of project-based learning on students’ academic achievement: A meta-analysis investigating moderators // Educational Research Review. – 2019. – Vol. 26. – P. 71–81.
- Condliffe B., Quint J., Visher M.G., Bangser M.R., Drohojowska S., Saco L., Nelson E. Project-Based Learning: A Literature Review. – New York: MDRC, 2017. – 78 p.
- Dewey J. Experience and Education. – New York: Macmillan, 1938. – 116 p.
- Kilpatrick W.H. The Project Method // Teachers College Record. – 1918. – Vol. 19, № 4. – P. 319–335.
- Kokotsaki D., Menzies V., Wiggins A. Project-based learning: A review of the literature // Improving Schools. – 2016. – Vol. 19, № 3. – P. 267–277.
- Krajcik J.S., Blumenfeld P.C. Project-Based Learning // The Cambridge Handbook of the Learning Sciences / Ed. by R.K. Sawyer. – Cambridge: Cambridge University Press, 2006. – P. 317–334.
- Larmer J., Mergendoller J., Boss S. Setting the Standard for Project Based Learning: A Proven Approach to Rigorous Classroom Instruction. – Alexandria, VA: ASCD, 2015. – 240 p.
- Schleicher A. World Class: How to Build a 21st-Century School System. – Paris: OECD Publishing, 2018. – 296 p.
- Thomas J.W. A Review of Research on Project-Based Learning. – San Rafael, CA: The Autodesk Foundation, 2000. – 46 p.
- Working with Uzbekistan’s Presidential Schools team to transform education [Case study] // Cambridge University Press & Assessment. – 2022. – https://www.cambridge.org/us/partnership/case-studies/Uzbekistan
- Ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalari agentligi. 14 ta Prezident maktabining 2023-yil bitiruvchilari natijalari [Rasmiy Telegram kanali]. – 2023. – https://t.me/piimauz/11587
- Сертификат SAT у 80% выпускников Президентских школ // UzA. – 2025-yil 17-mart. – https://uza.uz/en/posts/sertifikat-sat-u-80-vypusknikov-prezidentskix-shkol_698935
- Prezident maktablari ilg‘or ta’limning o‘ziga xos yagona kompleks tizimi // Yangi O‘zbekiston. – 2026-yil 16-may. – https://yuz.uz/uz/news/prezident-maktablari-ilgor-taielimning-ziga-xos-iagona-kompl
- Annual Report of “Nazarbayev Intellectual Schools” AEO 2023. – Astana: AEO “Nazarbayev Intellectual Schools”. – https://www.nis.edu.kz/storage/files/01JSKE4QXHRJ05WSGS7TWHWHSH.pdf
- Global Perspectives and Project Work. Grade 12: Test Specification. – Astana: Centre for Pedagogical Measurements of AEO “Nazarbayev Intellectual Schools”, 2013.
- Samakova G. Implementing Lesson Study in the educational process of the “Akylman” presidential school in Kyrgyzstan: experience, advantages and results // Педагогический диалог. – 2024. – Vol. 49, № 3. – DOI: 10.62670/2308-7668.2024.49.3.010
- В президентский лицей «Акылман» из 1,5 тыс. претендентов поступят только
- 72. Кто отбирает? // Kaktus.media. – 2023-yil 18-avgust. – https://kaktus.media/doc/485439_v_prezidentskiy_licey_akylman_iz_15_tys._pretendentov_postypiat_tolko_kto_otbiraet.html
- Sadyr Japarov opens Akylman Presidential Lyceum in Cholpon-Ata // 24.kg. – 2023-yil 25-avgust. https://24.kg/english/273472_Sadyr_Japarov_opens_Akylman_Presidential_Lyceum_in_Cholpon-Ata/
Maqoladagi kalit so‘zlar
loyihaga asoslangan ta’lim, Prezident maktablari, tajribani ommalashtirish, sinfdan tashqari faoliyat, to‘garak, fasilitatorlik, o‘qituvchining kasbiy rivojlanishi, maktablararo hamkorlik, XXI asr kompetensiyalari