SUN’IY INTELLEKT MUAMMO EMAS: MAKTABLARDA FIKRLASHGA YO‘NALTIRILGAN RAQAMLI SAVODXONLIKNI RIVOJLANTIRISH

120 24.02.2026 Boynazarova Durdona Saloxiddin qizi 10.66023/MT/v2026_i243/260

Qisqa mazmun

Ushbu maqola sun’iy intellekt texnologiyalarining maktab ta’limiga kirib kelishi bilan bog‘liq muammolarni yangi nuqtai nazardan tahlil qiladi. Ko‘pincha muhokamalar akademik halollik yoki texnologik nazorat masalalari atrofida olib boriladi, biroq muammo chuqurroq — o‘quvchilarning fikrlash jarayonidagi o‘zgarishlarda namoyon bo‘ladi. Maqolada AI dan foydalanish jarayoni uch asosiy o‘lcham asosida ko‘rib chiqiladi: kognitiv yukni tashqi vositaga yuklash (cognitive offloading), tanqidiy jalb etilish darajasi va axloqiy mulohaza (mualliflik hamda mas’uliyat masalalari). Muallif raqamli savodxonlik tushunchasini kengaytirib, uni faqat texnik ko‘nikmalar majmui emas, balki “texnologiya bilan fikrlash” kompetensiyasi sifatida talqin qiladi. Maqolada maktab ta’limida sun’iy intellektni pedagogik jihatdan asoslangan holda integratsiya qilish zarurligi asoslanadi hamda texnologiya inson tafakkurini almashtirmasligi, balki uni qo‘llab-quvvatlashi lozimligi ta’kidlanadi.

Manbalar

  1. 1. Facione, P. A. (2015). Critical thinking: What it is and why it counts. Insight Assessment.

  2. 2. Holmes, W., Bialik, M., & Fadel, C. (2019). Artificial intelligence in education: Promises and implications for teaching and learning. Center for Curriculum Redesign.
  3. 3. Luckin, R. (2018). Machine learning and human intelligence: The future of education for the 21st century. UCL Institute of Education Press.
  4. 4. OECD. (2021). 21st-century readers: Developing literacy skills in a digital world. OECD Publishing.
  5. 5. Paul, R., & Elder, L. (2014). The miniature guide to critical thinking concepts and tools. Foundation for Critical Thinking.
  6. 6. Selwyn, N. (2016). Education and technology: Key issues and debates. Bloomsbury.
  7. 7. UNESCO. (2018). A global framework of reference on digital literacy skills for indicator 4.4.2. UNESCO Institute for Statistics.
  8. 8. Vuorikari, R., Kluzer, S., & Punie, Y. (2022). DigComp 2.2: The digital competence framework for citizens. European Commission.

Maqoladagi kalit so‘zlar

sun’iy intellekt, raqamli savodxonlik, kognitiv yukni tashqi vositaga yuklash, tanqidiy fikrlash, akademik halollik, mualliflik, maktab ta’limi, pedagogik innovatsiya

Biriktirilgan hujjatlar

Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda