TA’LIM MENEJMENTIDA SAMARADORLIKNI ANIQLASH MEZONLARI VA ULARNI JORIY ETISHNING PEDAGOGIK IMKONIYATLARI
Qisqa mazmun
Mazkur maqolada maktabgacha va maktab ta’limi tizimida boshqaruv samaradorligini oshirish hamda ta’lim muassasalari rahbarlari faoliyatini baholashning nazariy va metodik asoslari yoritilgan. Ta’lim tizimini modernizatsiya qilish sharoitida zamonaviy menejment yondashuvlari, strategik rejalashtirish va raqamli texnologiyalardan samarali foydalanish muhim ahamiyat kasb etishi asoslab berilgan. Xorijiy va MDH davlatlari olimlarining ilmiy qarashlari hamda TALIS, VAL-ED va WMS kabi xalqaro baholash dasturlari tahlil qilinib, ularning asosiy mezonlari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, rahbarlar faoliyatini kompleks baholash tizimini joriy etish ta’lim sifatini oshirish va boshqaruv samaradorligini yuksaltirishning muhim omili ekanligi aniqlangan.
Manbalar
1. Hargreaves D. School Culture, School Effectiveness and School Improvement. Journal of School Effectiveness and School Improvement. Volume 6. 1995/03/01.
- 2. Sultonova L.S. “Umumiy o‘rta ta’lim maktab direktorlarining boshqaruv faoliyatini baholash mexanizmini takomillashtirish (Ragbarning boshqaruv kompetentligi ko‘rsatkichlari asosida)”. Ped.fan.fals.dok (PhD) dissertatsiyasi. T.2025.,149 b.
- 3. Stronge, J.H. Principal Evaluation: Standarts, Rubrics, and Tools fot Effective Performance (E-Book). ISBN:9781416615279. 2013-03-01.-160 p.
- 4. Mercy O.N. Effectiveness of principal’s role performance in curriculum and instructional development in public secondary schools in Abambra State. Unizik Journal of Educational Research and Policy Studies. Vol.3, 2021. IF: 5.641.
- 5. Khaliq R.Ch., Iram A. “Evaluation of Principal Performance in Public and Private Sector Schools”. Journal of Leadership&Organizational Studies. September, 2013.
- 6. Marzano, R. J., Waters, T., & McNulty, B. A. (2005). School Leadership that Works: From Research to Results. ASCD (Association for Supervision and Curriculum Development).
- 7. Lashway, L. (2003). Measuring Leadership: A Guide to Assessment for Development of School Executives. Corwin Press.
- 8. Зверева В.И. Как оценить эффективность и действенность управления школой // Менеджмент в управлении школой. – М., 1996. – 145 с.
- 9. Абдрахманова Г.С. Диагностический подход и оценка эффективности управления современной школой. Автореферат дисс. канд.пед. наук. – Казань, 1988.- 19 с.
- 10. Малеванов, Э. Ю. Методическая поддержка управленческой деятельности руководителя образовательного учреждения: монография / Э. Ю. Малеванов. – М.: АПКиППРО, 2010. – 164 с.
- 11. Пуденко, Т. И. Управление развитием образовательной системы муниципалитета: опыт и проблемы / Т. И. Пуденко. – М.: Институт управления образованием РАО, 2007. – 212 с.
- 12. Горбунова И. В. Системный анализ деятельности руководителей общеобразовательных организаций // Системная психология и социология. 2020. № 4 (36). С. 84–92. DOI: 10.25688/2223- 6872.2020.36.4.7 13. https://www.oecd.org/en/about/programmes/talis.html 14. https://news.vanderbilt.edu/2008/10/16/a-val-ed-discovery/ 15. https://worldmanagementsurvey.org/
- 16. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-martdagi “Maktabgacha va maktab taʼlimi sohasida boshqaruv tizimi samaradorligini oshirishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida” PF–51-sonli Farmoni. 17. https://www.oecd.org/en/about/directorates/directorate-for-education-and-skills.html. 18. https://www.nie.edu.sg/teacher-education/leadership-programmes 19. https://harno.ee/en.
- 20. National Policy Board for Educational Administration (2015). Professional Standards for Educational Leaders 2015. Reston. 21. https://www.oecd.org/en/about/projects/future-of-education-and-skills-2030.html. 22. https://www.unesco.org/en/sustainable-development/education.
Maqoladagi kalit so‘zlar
boshqaruv samaradorligi, ta’lim muassasasi, maktab rahbari, faoliyatni baholash, pedagogik yetakchilik, strategik boshqaruv, raqamli texnologiyalar, xalqaro tajriba