“Z” VA “ALFA” AVLOD O‘QUVCHILARI UCHUN AN’ANAVIY TA’LIMNING CHEKLOVLARI VA PEDAGOGIK G‘OYALARNING ZARURIY TRANSFORMATSIYASI

67 22.04.2026 Axmedov Ijod Narziqul o‘g‘li, Axmedov Ali Usmonovich 10.66023/MT/v2026_i286/315

Qisqa mazmun

Maqolada “X”, “Y”, “Z” va “Alfa” avlodlarning tarixiy-ijtimoiy shakllanish konteksti, psixologik-kognitiv xususiyatlari va o‘rganish uslublari qiyosiy tahlil qilinadi. Avlodlar nazariyasi (N. Howe va W. Strauss), raqamli ona tilida so‘zlashuvchilar kontseptsiyasi (M. Prensky), yaqin rivojlanish zonasi nazariyasi (L.S. Vygotskiy) va ko‘p intellektlar nazariyasi (H. Gardner) kabi xalqaro ilmiy manbalar asosida an’anaviy ta’limning “Z” va “Alfa” avlod uchun yaratayotgan oltita asosiy cheklovlari ochib beriladi: o‘quvchini passivlikka mahkum etish, yagona tezlik va dasturda o‘qitish, faqat yodlashni baholash, intellektual xilma-xillikni inkor etish, tanlov imkonini bermaslik hamda ta’limning hayotiy amaliyotdan uzilishi. Mahalliy pedagogika olimlarining ilmiy xulosalari asosida milliy kontekstdagi muammo va imkoniyatlar ham tahlil qilinadi. Tadqiqot natijasida pedagogik g‘oyalar transformatsiyasining oltita yo‘nalishi – adaptiv ta’lim, loyiha-asosli o‘qitish, formativ baholash, gamifikatsiya, ko‘p formatli raqamli muhit va tanqidiy tafakkur - ilmiy asosda taklif etiladi.

Manbalar

    1. Sh.M. Mirziyoyev. O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi. -Toshkent: O‘zbekiston, 2020. -352 b.
    2. Howe, N. Generations: The History of America’s Future, 1584 to 2069 / N. Howe, W. Strauss. - New York : William Morrow, 1991. -538 p.
    3. Howe, N. Millennials Rising: The Next Great Generation / N. Howe, W. Strauss. - New York : Vintage Books, 2000. -432 p.
    4. McCrindle, M. The ABC of XYZ: Understanding the Global Generations / M. McCrindle, E. Wolfinger. - Sydney : UNSW Press, 2011. -246 p.
    5. Prensky, M. Digital Natives, Digital Immigrants / M. Prensky // On the Horizon. - 2001. - Vol. 9, No. 5. - P. 1-6.
    6. R.J. Ishmuhamedov. Ta’lim va tarbiyada innovatsion pedagogik texnologiyalar. – Toshkent: Nihol, 2013. -256 b.
    7. Vygotsky, L.S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes / L. S. Vygotsky. - Cambridge : Harvard University Press, 1978. -159 p.
    8. K. Hoshimov. Pedagogika tarixi : darslik. -Toshkent: O‘qituvchi, 2005. -304 b.
    9. Hattie, J. Visible Learning: A Synthesis of Over 800 Meta-Analyses Relating to Achievement / J. Hattie. -London : Routledge, 2009. -392 p.
    10. Gardner, H. Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences / H. Gardner. – New York : Basic Books, 1983.,440 p.
    11. A. Zunnunov. O‘zbekiston pedagogikasi tarixi: o‘quv qo‘llanma. –Toshkent: O‘qituvchi, 2000., 286 b.
    12. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 2020.
    13. Tapscott, D. Grown Up Digital: How the Net Generation is Changing Your World / D. Tapscott. - New York : McGraw-Hill, 2009. -384 p.

Maqoladagi kalit so‘zlar

“X” avlod, “Y” avlod, “Z” avlod, “Alfa” avlod, raqamli tafakkur, pedagogik transformatsiya, an’anaviy ta’limning cheklovlari, adaptiv ta’lim, differensiallashtirilgan o‘qitish, Yangi O‘zbekiston ta’limi

Biriktirilgan hujjatlar

Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda