PIRLS YONDASHUVI ASOSIDA BOSHLANGʻICH SINF OʻQUVCHILARIDA OʻQISH SAVODXONLIGINI REAL HAYOTIY VAZIYATLAR ORQALI RIVOJLANTIRISHNING METODIK IMKONIYATLARI

76 15.07.2026 Kunduzxon Ruziyeva Yusufjanovna 10.66023/MT/v_i400/405

Qisqa mazmun

Mazkur maqolada boshlangʻich sinf oʻquvchilarida oʻqish savodxonligini real hayotiy vaziyatlar orqali rivojlantirishning metodik imkoniyatlari PIRLS xalqaro baholash dasturi yondashuvi asosida tahlil qilinadi. Oʻqish savodxonligining zamonaviy talqini, PIRLSning oʻqish maqsadlari va tushunish jarayonlari hamda real hayotiy vaziyatlarning didaktik salohiyati oʻrganilgan. Real hayotiy vaziyatlarning turlari, ularning PIRLS tushunish jarayonlari bilan uygʻunligi va oʻqish savodxonligi darsiga integratsiyalash yoʻllari koʻrsatilgan. Tadqiqot natijalari real hayotiy vaziyatlarga asoslangan yondashuv oʻquvchilarning funksional oʻqish faoliyatini faollashtirish, mustaqil va tanqidiy fikrlashini rivojlantirish uchun keng metodik imkoniyatlar yaratishini koʻrsatadi.

Manbalar

    1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston – 2030” strategiyasi toʻgʻrisida”gi 2023-yil 11-sentabrdagi PF-158-son Farmoni. – Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 12.09.2023-y., 06/23/158/0609-son.
    2. Anderson R. C., Pearson P. D. A schema-theoretic view of basic processes in reading comprehension // Handbook of Reading Research / P. D. Pearson (Ed.). – New York: Longman, 1984. – P. 255–291.
    3. Elley W. B. How in the World Do Students Read? IEA Study of Reading Literacy. – Hamburg: IEA, 1992. – 133 p.
    4. Goodman K. S. Reading: A psycholinguistic guessing game // Journal of the Reading Specialist. – 1967. – Vol. 6, No. 4. – P. 126–135.
    5. Gough P. B. One second of reading // Language by Ear and by Eye / J. F. Kavanagh, I. G. Mattingly (Eds.). – Cambridge, MA: MIT Press, 1972. – P. 331–358.
    6. Husanboyeva Q, Hazratqulov M, Xolsaidov F. Ona tili va oʻqish savodxonligiga

    oʻrgatish metodikasi. -Toshkent. Innovatsion-ziyo, 2022– 252 b.

    1. Mullis I. V. S., Martin M. O. (Eds.). PIRLS 2021 Assessment Frameworks. – Chestnut Hill, MA: TIMSS & PIRLS International Study Center, Boston College, 2019. – 128 p.
    2. OECD. PISA 2018 Assessment and Analytical Framework. – Paris: OECD Publishing, 2019. – 308 p.
    3. Qosimova K., Matchonov S., Gʻulomova X., Yoʻldosheva Sh., Sariyev Sh. Ona tili oʻqitish metodikasi (Boshlangʻich taʼlim fakulteti talabalari va oʻqituvchilar uchun darslik/metodik qoʻllanma). – Toshkent: Noshir nashriyoti, 2009– 351 b.
    4. Rosenblatt L. M. The Reader, the Text, the Poem: The Transactional Theory of the Literary Work. – Carbondale: Southern Illinois University Press, 1978. – 196 p.
    5. Rumelhart D. E. Toward an interactive model of reading // Attention and Performance VI / S. Dornic (Ed.). – Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum, 1977. – P. 573–603.
    6. UNESCO. The Plurality of Literacy and its Implications for Policies and Programmes. – Paris: UNESCO, 2004. – 30 p.

     

Maqoladagi kalit so‘zlar

oʻqish savodxonligi, PIRLS, real hayotiy vaziyatlar, boshlangʻich taʼlim, funksional savodxonlik, matnni tushunish, tushunish jarayonlari, metodik imkoniyatlar

Biriktirilgan hujjatlar

Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda Sayt test rejimida ishlamoqda