UMUMTAʼLIM MUASSASALARIDA TIMSS XALQARO BAHOLASH NATIJALARI ASOSIDA MAʼLUMOTLAR TAHLILI (DATA-DRIVEN) ORQALI TAʼLIM SIFATI BOSHQARUVINI TAKOMILLASHTIRISH
Qisqa mazmun
Umumtaʼlim muassasalarida taʼlim sifatini boshqarish tizimini ilgʻor tajribalar asosida takomillashtirish bugungi kunda Oʻzbekiston taʼlim sohasining ustuvor vazifalaridan biridir. IEA tashkiloti oʻtkazgan TIMSS 2023 xalqaro baholash dasturi natijalariga koʻra, Oʻzbekiston unda ilk marta ishtirok etib, 8-sinf oʻquvchilari matematikadan 44 ta davlat orasida 32-oʻrinni (421 ball), tabiiy fanlardan esa 39-oʻrinni (396 ball) egallagan. Maqola TIMSS natijalarini maʼlumotlarga asoslangan (data-driven) boshqaruv yondashuvi bilan uygʻunlashtirish orqali taʼlim sifatini oshirishning yangi modelini ishlab chiqishga bagʻishlangan. Tadqiqotda qiyosiy tahlil, tizimli yondashuv va statistik usullardan foydalanildi. Oʻzbekiston maktablarining TIMSS 2023 natijalari, jumladan School Questionnaire (maktab soʻrovnomasi) koʻrsatkichlari, shuningdek yuqori natijali davlatlar (Singapur, Finlandiya, Janubiy Koreya) tajribasi tahlil qilindi. Natijada umumtaʼlim muassasalari uchun toʻrt bosqichli data-driven boshqaruv modeli ishlab chiqildi. Modelning asosiy yangiligi shundaki, u TIMSS tashxisini maktabning ichki boshqaruv sikli bilan bevosita bogʻlaydi. Taklif etilgan model Oʻzbekistonda taʼlim sifati boshqaruvini xalqaro darajaga koʻtarishga xizmat qiladi.
Manbalar
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, 28.02.2023 yildagi
PF-27-son. https://lex.uz/uz/docs/-6396146 - A.Ismailov, S.Palvannazirov, K.Karimberdiev, F.Kholmirzaev Uzbekistan. TIMSS 2023 Encyclopedia. TIMSS & PIRLS International Study Center, Boston College va IEA, 2024. https://timss2023.org
- Fishbein, B., Taneva, M., Kowolik, K. TIMSS 2023 User Guide for the International Database. Boston College, TIMSS & PIRLS International Study Center, 2025. https://timss2023.org/data
- TIMSS 2023 International Results: School Environment, Exhibits 4.1.1-4.2.16. 2024. https://timss2023.org/results
- Sustainable Development Goal 4: Quality Education, Indicator 4.1.1. UNESCO Institute for Statistics, 2023. https://uis.unesco.org
- von Davier, M., Kennedy, A., Reynolds, K., Fishbein, B., Khorramdel, L., Aldrich, C., Bookbinder, A., Bezirhan, U., Yin, L. TIMSS 2023 International Results in Mathematics and Science. Boston College, TIMSS & PIRLS International Study Center, 2024. lse.tpisc. timss.rs6460
- Kh. Palvannazirov, “Uzbekistan’s Participation in the TIMSS 2023 International
Assessment: Results, Conclusions, and Strategic Opportunities,” Sci. Innov., vol. 3, no. 12, 2024, [Online].
- V. S. Mullis and M. O. Martin, “Using TIMSS and PIRLS to improve teaching and learning,” Rech. En Éducation, no. 14, 2012, doi: 10.4000/ree.5835.
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, 28.02.2023 yildagi
Maqoladagi kalit so‘zlar
TIMSS 2023, taʼlim sifati, data-driven boshqaruv, umumtaʼlim muassasalari, xalqaro baholash, boshqaruv modeli, maktab soʻrovnomasi, IEA.